trwały, długookresowy, obejmujący długi odcinek czasu
Jedyną istotną zmianą, która dokonała się w cechach fizycznych Polaków w ostatnim tysiącleciu (obok ogólnego trendu sekularnego) jest przeobrażenie kształtu głowy.
Pozwoliły one Heweliuszowi na odkrycie zmian sekularnych ruchu Księżyca.